SİPARİŞ REKORTMENİ UÇAK: BOEING 737

Sipariş rekortmeni uçak: Boeing 737!

Amerika Birleşik Devletleri merkezli uçak üretim şirketi Boeing'in, dünyanın en çok üretilen ve satış yapan yolcu uçağı ünvanını elinde bulunduran modeli B737; kısa ve orta menzil segmentinde, dar gövdeli ve iki motorlu yolcu uçağıdır.

9 Nisan 1967 tarihinde ilk uçuşunu gerçekleştiren Boeing 737 tipi uçakları, 10 Şubat 1968 tarihinde Alman Lufthansa Havayolları'nda hizmete girmiştir. İlk olarak Boeing 737-100 modeli üretilmiştir. Boeing 727'deki kuyruk üzerindeki üç motorun aksine, motorlar kanat altlarına monte edilmiştir. O dönem, 40 uçaklık sipariş veren United Havayolları'nın biraz daha uzun model istemesi üzerine gövde biraz daha uzatılarak Boeing 737-200 geliştirilmiştir. Sonrasında bazı modellerde gövde uzatılarak daha fazla yolcu taşınması amaçlanırken bazı modellerde ise menzil uzun olacak şekilde tasarlamalar yapılmıştır. Boeing 737’nin -100, -200, -300, -400, -500, -600, -700, -800 ve -900 ve MAX olmak üzere 10 farklı modeli bulunmaktadır. Uçakların gövde uzunlukları 28 ile 43.8 metre arasında, kanat açıklıkları ise 28 ile 36 metre arasında değişmektedir. Maksimum kalkış ağırlıkları 50 ile 85 ton, yolcu kapasiteleri ise 118 ile 230 arasında farklılık göstermektedir.

Pratt & Whitney JT8D, CFM International 56-3 series ve CFM International CFM56-7 series, CFM Leap-1B ise Boeing 737’nin tarihi boyunca kullanılagelen motorlardır.

1988 yılında İstanbul ilk Boeing 737 uçağını filosuna katarak bu uçağın Türkiye'deki ilk kullanıcısı olmuştur. Türk Hava Yolları ise ilk Boeing 737 uçağını 1991 yılında teslim almıştır.

1990'lı yılların başında Avrupalı uçak üreticisi Airbus'ın 320 modeli ile pazara girmesiyle Boeing, klasik 737 modelini geliştirmek için yeni nesil 737 tasarım programını başlatmıştır.

Yeni nesil (Next Generation) Boeing 737 ile birlikte, gövde biraz daha yükseltildi, maliyetler düşürüldü, kanat yeniden tasarlandı. Kokpit ve kabin geliştirilerek daha modern bir hale getirildi. Boeing 737-800'ün klasik modeli ise ilk olarak Avustralya'lı Qantas Havayolları filosunda 1997 yılında hizmete girdi. NG serisinde büyük başarı yakalayan Boeing, yine rekabetçi pazarda öne çıkabilmek için bu kez 2010 yılı içerisinde MAX projesini hayata geçirme kararı aldı. Airbus'ın bu sırada, yakıt verimliliği yüksek,maliyetleri düşük Neo serisi uçakları teslim etmeye başlaması, Boeing'in MAX kararının hızlanmasında etkili olmuştur. Ağustos 2011'de Boeing, farklı boyutlarda dört modelden oluşan 737 Max ailesini duyurdu: 737 Max 7, Max 8, Max 9 ve Max 10. MAX serisinde, genel olarak NG serisinin karekteristik özellikleri korunurken yakıt verimliliğini artıran CFM Leap-1 model motor kullanılmıştır.

Boeing 737 MAX modelinin Lion Air ve Ethiopia Airlines ile yaşadığı iki ölümcül kaza sonrası Mart 2019'da bu uçaklar tüm dünyada yere indirilmiştir.

2019 yılı sonlarında yeni nesil Boeing 737NG uçaklarında, kanatların gövdeye bağlanmasına yardımcı olan “Pickle Fork” adı verilen parçada erken yaşanan çatlaklardan dolayı bazı uçaklar yere indirilerek kontrol edilmek zorunda kalınmıştır.

Boeing 737 serisi uçaklarının en çok tercih edilen modelleri 400/800 serisi olmuştur. Uçakların kaza istatistikleri de uçuş saatlerinin yüksek olmasından dolayı oldukça fazladır. Boeing'in ilk modeli olan 737-100'ün sadece bir gövde kaybı ile sonuçlanan kazası varken 737-200 modelinin 122; 737-400 modelinin 24, 737-800 modelinin ise 18 kazası bulunmaktadır. B737-600 ve 737-900 modellerinin ise kazası bulunmamaktadır.